SUÇ GELİRLERİNİN AKLANMASININ ÖNLENMESİ PERSPEKTİFİNDEN HAMİLİNE YAZILI ÇEK VE BEYAZ CİRO
Author :
Abstract
Günümüzde para aklama ve terörün finansmanın önlenmesi çabaları çerçevesinde ticari uygulamalara yönelik yeni tedbirler, bu bağlamda hisse senedi, tahvil ve kambiyo senedi gibi yatırım araçlarının denetim altına alınması için yasal düzenlemeler getirilmiştir. Buna en son örnek, 2020 yılında 7262 sayılı “Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlemesine İlişkin Kanun” ile TTK’da değişiklik yapılarak anonim ortaklıkların hamiline yazılı hisse senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna (MKK) bildirilmesi, devri halinde de devralan tarafından ayrıca bildirim yapılması ve böylece söz konusu senetlerin kayden izlenmesidir. Buna karşılık yatırım araçları arasında sayılan kambiyo senetlerinde kayden izleme olanaksızdır. Bu bağlamda, kambiyo senetlerinden poliçe ve bononun aksine hamiline yazılı olarak da düzenlenebilen çekin keşide edildikten sonra tahsil aşamasına gelene kadar kimler tarafından devralındığı ve devredildiğini ne kayden ne fiziksel olarak izlemek mümkün değildir. Öte yandan kambiyo senetlerinin devri için beyaz cironun kullanılması durumunda da senedin kimler tarafından devredildiğini izlemek de olanaksızdır. Sonuç olarak suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesinde bir engel olarak değerlendirilen hamiline yazılı çek ve beyaz ciro kaldırılmalıdır.
Keywords
Abstract
Today, as part of efforts to prevent money laundering and terrorist financing, new measures have been introduced regarding commercial practices, including legal regulations to bring investment instruments such as stocks, bonds, and negotiable instruments under control. The most recent example of this is the amendment to the Turkish Commercial Code (TTK) in 2020 by Law No. 7262, "Law on the Prevention of Financing the Proliferation of Weapons of Mass Destruction," which requires bearer shares of joint-stock companies to be reported to the Central Securities Depository (MKK), and in case of transfer, the transferee must also make a separate notification, thus enabling the electronic tracking of these instruments. In contrast, electronic tracking is impossible for negotiable instruments, which are considered investment instruments. In this context, unlike bills of exchange and promissory notes, it is impossible to track, either electronically or physically, who received or transferred a check, which can also be issued as a bearer instrument, from the time it is issued until it reaches the collection stage. On the other hand, it is also impossible to track who transferred the instrument when a blank endorsement is used for its transfer. Consequently, bearer checks and blank endorsements, which are considered obstacles to preventing money laundering, should be abolished.